Από τα ταμπού στα δικαιώματα: πού τελειώνει η φύση και πού αρχίζει η κοινωνία;
Κάποτε, στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, ο αείμνηστος καθηγητής μας Κώστας Παπέτρου, μιλώντας για τα ταμπού, επέμενε ότι κάθε κοινωνία έχει ανάγκη από όρια. Υποστήριζε ότι ορισμένα από αυτά λειτουργούν ως μηχανισμοί συνοχής του κοινωνικού συνόλου. Τότε, ως ανήσυχο και μάλλον αντικομφορμιστικό πνεύμα, αντιδρούσα. Αναρωτιόμουν γιατί μια κοινωνία χρειάζεται ταμπού και γιατί να μη θέτει τα πάντα υπό αμφισβήτηση. Χρόνια αργότερα, καταλαβαίνω καλύτερα την ερώτηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποδέχομαι αυτομάτως την απάντηση. Οι κοινωνίες πράγματι εξελίσσονται αμφισβητώντας όσα κάποτε θεωρούσαν αυτονόητα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, πολλές κατακτήσεις που σήμερα θεωρούμε στοιχειώδεις — τα δικαιώματα των γυναικών, η προστασία των παιδιών, η ισότητα ενώπιον του νόμου, η ελευθερία επιλογής — δεν θα υπήρχαν. Το γεγονός όμως ότι ένα όριο μπορεί να αμφισβητηθεί δεν σημαίνει ότι κάθε όριο είναι αναγκαστικά παράλογο. Και το γεγονός ότι η κοινωνία αλλάζει δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή αποτελεί αυτομάτως πρόοδο. ...